|
| |
BITWY MORSKIE W II WOJNIE ŚWIATOWEJ
BITWA KOŁO WYSPY MIDWAY
W czerwcu 1942 r. Japończycy zamierzali opanować Midway -
jedną z najdalej wysuniętych w kierunku lądu azjatyckiego Wysp
Hawajskich. W operacji udział wzięła niemal cała flota japońska : 7
lotniskowców, 11 okrętów liniowych, 24 krążowniki, 66 niszczycieli, 15 okrętów
podwodnych oraz 17 transportowców.
Amerykanie mogli przeciwstawić Japończykom 3 lotniskowce, 7 ciężkich i 1
lekki krążownik oraz 14 niszczycieli pod dowództwem adm. Chestera Nimitza. Na
wyspie Midway posiadali oni 115 samolotów lotnictwa morskiego i lądowego oraz
25 okrętów podwodnych.
W dniu 4 czerwca 1942 r. ponad 100 samolotów Japońskich
zbombardowało Midway. Na wyspie zapłonęły budynki i zbiorniki ropy.
Lotniskowce amerykańskie nie spieszyły się z atakiem, gdyż pierwsze
uderzenia miały wykonać samoloty lotnictwa bazowego. Japończycy zaś
zrezygnowali z ataku na okręty amerykańskie, wyraźnie je lekceważąc, sądzili
oni, że zespół amerykański jest za słaby, aby odważył się zaatakować
okręty japońskie. Był to poważny błąd, który wkrótce musieli okupić
wysoką ceną.
Okręty japońskie zaatakowane zostały najpierw przez samoloty bazowe. Trzy
kolejne ataki zakończyły się niepowodzeniem - samoloty amerykańskie nie
uzyskały ani jednego trafienia, a poniosły duże straty, sięgające połowy
startujących maszyn. Wówczas Amerykanie wysłali do walki samoloty pokładowe,
lecz i one początkowo doznały niepowodzeń. Pierwsza grupa z lotniskowca
"Hornet", nie odnalazła okrętów japońskich. Druga grupa, złożona
z 15 samolotów z tegoż lotniskowca, zakończyła atak tragicznie - przechwyciły
ją japońskie myśliwce i całkowicie zniszczyły. Z trzeciej grupy
uderzeniowej, liczącej 14 samolotów z lotniskowca "Enterprise" powróciło
4 samoloty. Czwarta grupa, licząca 12 samolotów z lotniskowca "Yorktown",
podzieliła los poprzednich. Nie osiągnęły ani jednego trafienia, straty
wyniosły 35 maszyn.
  
Nastąpił czwarty atak, który przesądził losy bitwy.
Amerykanie wysłali do walki dużą grupę samolotów torpedowych i bombowych.
Pierwsze zaatakowały z niskich pułapów samoloty torpedowe. Gdy Japończycy
odpierali je, z dwóch innych kierunków uderzyły dwie grupy samolotów
bombowych, liczące łącznie 54 maszyny.
W tym ataku lotniskowiec "Akagi" trafiony został dwiema bombami:
jedna wybuchła wśród znajdujących się na pokładzie samolotów, druga w
rejonie śródokręcia, w składzie torped. Uszkodzony lotniskowiec japoński
został zatopiony przez własny niszczyciel. Lotniskowiec "Kaga" został
trafiony 4 bombami. Na okręcie zapaliły się zbiorniki ropy i po kilku
godzinach był już wrakiem; na koniec trafiony został torpedą z amerykańskiego
okrętu podwodnego i zatonął. Trzeci lotniskowiec "Soryu" trafiony
został 3 bombami, które wybuchły wśród samolotów i zalały cały okręt
falą ognia. Uszkodzony lotniskowiec walczył z pożarem, lecz spotkał go
amerykański okręt podwodny "Nautilius" i trzema torpedami dokończył
dzieła zniszczenia.
Okręty japońskie pozbawione zostały wsparcia lotniczego. Z dużych lotniskowców
japońskich zdolny do walki pozostał tylko "Hiryu"; z niego też Japończycy
rzucili do ataku samoloty przeciw lotniskowcom amerykańskim.
   
Pierwszy atak wykonała grupa około 16 samolotów. Piloci
japońscy przedarli się przez myśliwce i trzema bombami ciężko uszkodzili
lotniskowiec "Yorktown". Drugi atak zakończył się trafieniem
uszkodzonego lotniskowca dwiema torpedami. Załoga opuściła okręt, choć utrzymywał
się on na wodzie. Podczas gdy lotnictwo japońskie z lotniskowca "Hiryu"
atakowało "Yorktown", samoloty z tego ostatniego wykonywały
uderzenia na lotniskowiec japoński. "Hiryu" trafiony został 4
bombami. Wybuchł na nim pożar, którego załoga nie zdołała opanować. Po całonocnej
akcji ratowniczej "Hiryu" zatopiony został przez własne okręty.
 
Dowódca całej operacji, adm. Isoroku Yamamoto, przerwał
działania, odwołując wysadzenie desantu na Midway. Następnego dnia
Amerykanie spotkali dwa krążowniki japońskie i jeden z nich zatopili - "Mikuma"
-, a drugi ciężko uszkodzili. Lotniskowiec "Yorktown" wzięty został
na hol, lecz 6 czerwca natknął się na japoński okręt podwodny "I
168", który wystrzelił do niego 4 torpedy.
 
Jedna z nich trafiła niszczyciel "Hammann", który
przełamał się i zatonął, dwie zaś uszkodzonego "Yorktowna". Mimo
akcji ratowniczej rankiem 7 czerwca lotniskowiec zatonął.
Bitwa pod Midway miała dla Amerykanów duże znaczenie, przyczyniła się
bowiem do częściowego wyrównania stosunku sił oraz odwołania operacji
desantowej przez Japończyków.
"Hornet" - am. L wyb. 1940, 19 800 t, 8x127, ok.
100x40 i 20, ok. 80 s.., 34 w., z. 2000
"Enterprise" - am. L wyb. 1936, 19 800 t, 8x127, ok. 100x40 i 20,
81-85 s., 34 w., z. 2200
"Yorktown" - am. L wyb. 1936, 19 800 t, 8x127, ok. 100x40 i 20, 81-85
s., 34 w., z. 2200
"Akagi" - jap. L wyb. 1925, 36 500 t, 10x203, 12x120, art.plot., 80
s., 23 w.
"Kaga" - jap. L wyb. 1921, 38 200 t, 10x208, 12x120, art.plot., 80 s.,
28 w.
"Soryu" - jap. L wyb. 1935, 17 300 t, 12x127, art.plot., 50 s., 30 w.
"Hiryu" - jap. L wyb. 1937, 17 300 t, 12x127, art.plot., 40 s., 30 w.
"Nautilus" - am. OP wyb. 1930, 2730/3960 t, 2x152, 2x20, 6 w.t. 533,
17/8 w., z. 89
"I 168" - jap. OP wyb. 1933, 1400 t, 1x100, 6 w.t., 20/8 w.
"Hammann" - am. N wyb. 1939, 1570 t, 4x127, art.plot., 8 w.t. 533, 37
w., zz. 166
|
